Kedinizi sağlıklı bir yaşamla buluşturmanın ilk adımı, doğru zamanda doğru aşıları yaptırmaktan geçiyor. Ama yavru ve yetişkin kediler için farklı programlar, isimler, tekrar süreleri derken kafanız karıştıysa yalnız değilsiniz. Bu yazıda, kedi aşı takvimini adım adım sade ve net şekilde anlatıyoruz. Tıp söz konusu olduğunda, “herkese uyan tek bir yaklaşım” yoktur. Ve kediler için önleyici bakım önerileri de bir istisna değildir.
Kedinizin ihtiyaç duyduğu aşıları olduğundan emin olmak ve hatırlatma aşılarını aksatmamak, evcil hayvan sahibi olmanın kritik bir parçasıdır.
Amerikan Kedi Hekimleri Derneği tarafından yayınlanan yönergeleri, bu alanda en çok güvenilen ve kullanılan öneriler arasındadır.
Kedi aşılarını iki kategoriye ayırıyorlar:
- Temel aşılar (çoğu veteriner tarafından şiddetle tavsiye edilir)
- Temel olmayan/yaşam tarzı aşıları (bazen veterineriniz tarafından önerilir)
Kedi aşı takvimi – temel aşılar, nerede yaşadıklarına veya hangi koşullar altında yaşadıklarına bakılmaksızın tüm kediler için önerilen aşılardır. Bazı kediler için belirli koşullarda uygun olan aşılar temel olmayan aşılar (veya yaşam tarzı aşıları) olarak kabul edilir.
Kedilerin acı ve ağrı eşikleri değişkenlik göstermekle birlikte biraz yüksektir. Kedi sesleri ve anlamları hakkında detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.
Kedi Aşıları Neden Önemlidir?
Kediler yaşamı tehdit eden pek çok hastalığa karşı hassastırlar.
Aşılama, kedi lösemisi (FeLV) , kuduz ve panleukopeni gibi birçok hastalığa yakalanmalarını önlemenin ilk ve en iyi yoludur .
Kedilere Hangi Aşılar Yaptırılmalı?
Çoğu veteriner FVRCP ve kuduz aşılarını şiddetle tavsiye edecektir .
Bu hastalıklar oldukça bulaşıcıdır ve dünya çapında görülür. Genç kediler için çok tehlikelidir ve aşıların minimum riskle iyi bir koruma sağladığı düşünülmektedir.
FeLV aşısı tüm yavru kediler için temel aşı olarak önerilir. Bir kedi yetişkin olduğunda, kedi için minimum risk kaldığı sürece FeLV aşısı temel olmayan aşı olarak kabul edilir.
Kedi Aşı Takvimi – Temel Aşılar
Kuduz Aşısı
Kuduz aşısı, ülke yasalarına ve kullanılan aşı markasına bağlı olarak her yıl veya üç yılda bir yapılır. Kuduz sadece kedi üzerindeki etkisi nedeniyle değil, aynı zamanda zoonotik bir hastalık olması, yani insanlara bulaşabilmesi nedeniyle de önemlidir. Ölümcül de olabilir.
Kediler kuduzun doğal taşıyıcıları olmasalar da, enfekte olmuş herhangi bir memelinin ısırmasıyla enfekte olabilir ve bunu başkalarına geçirebilirler.
Kuduz hastalığı dünya çapında endemiktir ve aşının tüm evcil kedilere uygulanması önerilir.
Kuduz aşısı kedi aşı takvimi için temel bir aşıdır ( AAFP yönergelerine göre ) ve çoğu ülkede yasa gereği zorunludur.
FVRCP Aşısı
Diğer üç temel aşı, FVRCP (karma) aşısı adı verilen tek bir üçlü aşıda birleştirilir. Bu, veterinerlerin bir kediye tek bir ziyarette üç ayrı kez enjeksiyon yapmak yerine, aşıları tek seferde etkili bir şekilde uygulamasını sağlar:
- Kedilerde rinotrakeitis virüsü/herpesvirüs 1 (FVR/FHV-1)
- Kedigiller Kalisivirüsü (FCV)
- Kedigillerde Panleukopeni (FPV)
Kediniz evde yaşayan yetişkin bir kediyse, FVRCP her üç yılda bir yapılabilir. Dışarı çıkmasına izin veriliyorsa, gençse veya yaşlıysa, veterineriniz yıllık FVRCP aşıları önerebilir.
Pansiyona girme gibi stresli durumlara girecek kediler , 7-10 gün öncesinde temel aşı takviyesinden faydalanabilirler.
Feline Panleukopeni (FPV)
Kedilerde panleukopeni, kedi parvovirüsü olarak da bilinir ve yavru kedilerde yüksek ölüm oranına sahip, oldukça bulaşıcı bir hastalıktır.
Hastalık genellikle enerji azalması ve iştahsızlıkla başlasa da, kusma ve ishale doğru ilerler. Virüs ayrıca beyaz kan hücrelerini de öldürür ve genç kedileri ikincil enfeksiyonlara karşı daha da savunmasız bırakır.
Kedilerde Rinotrakeitis Virüsü/Herpesvirüs 1 (FVR/FHV-1)
Kedilerde herpes virüsü , kedi rinotrakeitis virüsü olarak da bilinir ve üst solunum yolu enfeksiyonunun şiddetli belirtilerine neden olur .
Bekleyebileceğiniz bazı semptomlar arasında hapşırma , burun tıkanıklığı ve akıntısı ve konjonktivit bulunur . Bazı durumlarda, ağız ülseri ve zatürreye de neden olur .
Kedi ilk enfeksiyondan kurtulduktan sonra, virüs sinirlerde bir latent döneme girer. Stres zamanlarında, virüs yeniden aktifleşebilir ve kedi tekrar enfeksiyon belirtileri göstermeye başlayabilir—hastalığa tekrar maruz kalmamış olsa bile.
Feline Calicivirus (FCV)
Kedi kalisivirüsü, hapşırık, burun akıntısı ve ağız ülserleri gibi üst solunum yolu enfeksiyonu belirtilerine neden olan birkaç viral suşu kapsar.
FCV’nin kronik diş eti iltihabı / stomatit ile ilişkili olduğu düşünülmektedir , diş etleri ve dişlerin çok ağrılı bir iltihabıdır. Daha virülans suşların bazıları saç dökülmesine ve vücudun diğer bölgelerinde kabuklanmaya, ayrıca hepatite ve hatta ölüme neden olur.
FeLV Aşısı (Yavru Kediler İçin Temel)
FeLV aşısı kedinizi kedi lösemi virüsüne karşı korumak için çalışır.
FeLV dünyanın her yerinde bulunur; tükürük, idrar ve dışkı gibi vücut sıvıları yoluyla bulaşır. FeLV, enfekte bir kedinin temizlendiği veya kaplarını paylaştığı başka bir kediyle yakın temas kurması sonucu yayılır.
FeLV enfeksiyonu otomatik bir ölüm cezası değildir. Birçok kedi gerileyen bir duruma girme ve hayatları boyunca mükemmel derecede sağlıklı görünme konusunda şanslıdır, ancak bazıları o kadar iyi durumda değildir.
Aylar hatta yıllar süren gizli bir dönemden sonra hastalık sıklıkla lenfoma , anemi veya bağışıklık baskılanması gibi çeşitli ilişkili durumlara ilerler ve bu da ikincil hastalığa neden olur.
FeLV aşısı yavru kedi aşı takvimi için temel aşı olarak önerilir. İlk aşılama serisi, üç ila dört hafta arayla uygulanan iki dozdan oluşur ve ardından tüm yetişkin kediler için bir yıl sonra yeniden aşılama yapılır.
Veteriner hekiminiz kedinizin FeLV enfeksiyonu riskini değerlendirebilir ve evcil dostunuz için uygun bir kedi aşı takvimine karar verebilir.
Kedi Aşı Takvimi – Temel Olmayan Aşılar
Üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan bordetella ve chalmidya , kedilerde temel aşılar arasında yer almayan aşılar olarak kabul edilir.
Genellikle uygulanmayan bu aşılar, solunum yolu hastalıklarına maruz kalmayı ve salgınları önlemek veya sınırlamak amacıyla çok kedili evlerde, kedi pansiyonlarında veya barınaklarda uygulanabilir.
Ayrıca, kedi enfeksiyöz peritoniti (FIP) aşısı, yararlı olabilecek yeterli koruma seviyesini göstermediğinden genellikle önerilmemektedir.
Kedi Aşı Takvimi
Bir kedinin bulaşıcı bir hastalığa yakalanma olasılığını etkileyen birçok faktör vardır. Veterinerinizin kedi aşı takvimi belirlemek için dikkate alacağı faktörler şunlardır:
- Yaş
- Tıbbi geçmişi
- Aşı geçmişi
- Bir patojene maruz kalma olasılıkları ne kadardır?
- Bir patojenin neden olduğu hastalığın şiddeti
- Yasalar
- Aşı markası
Veteriner hekiminizle kedinizin yaşam tarzını ve risk faktörlerini görüşerek, optimum ve kişiye özel bir aşılama protokolü belirleyin.
Başlangıç noktası olarak kullanabileceğiniz genel kedi aşı takvimi aşılama yönergeleri şunlardır:
Yavru kediler (1 yaşına kadar)
- 6 – 8 hafta:
- FVRCP (temel)
- FeLV (temel)
- 10 – 12 hafta:
- FVRCP (temel; ilk veya ikinci atış)
- FeLV (temel; birinci veya ikinci atış)
- 14 – 16 hafta:
- FVRCP (temel; yalnızca ilk doz 10-12. haftalarda verilirse)
- Kuduz
- FeLV (temel; yalnızca ilk doz 10-12. haftada verilirse)
- İlk seriden 1 yıl sonra:
- FVRCP güçlendirici
- Kuduz aşısı güçlendirici
Yetişkin ve Yaşlı Kediler (1 yaş üstü)
- Her yıl:
- FELV (isteğe bağlı temel olmayan aşı)
- Her 1 – 3 yılda bir:
- FVRCP (ev kedileri için her üç yılda bir, ev/dışarı, sadece dışarı çıkan, çok genç veya yaşlı kediler için her yıl)
- Kuduz (ülke yasalarına ve aşı markasına bağlı olarak 1 yıllık veya 3 yıllık aşı)
Kedi Aşılarının Fiyatı Nedir?
Bireysel maliyetler değişebilir, ancak bir evcil hayvan sahibinin kedi aşıları için 750 TL ila 1500 TL arasında bir ücret ödemesi beklenebilir. Kedi aşı fiyatları klinikten kliniğe ve bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Ama genel olarak Karma aşı için ortalama 1000 TL, kuduz için 750TL, mantar için 1500 TL, lösemi için ise 1500 TL iç ve dış paraziter ilaç uygulaması toplam 800 tl ve multitip kombo parazit ilaçları 1000tl dir. Bu fiyatlar 2025 yılına aittir ve yıllık olarak değişebilir.
Bazı aşılar diğerlerinden daha pahalıdır. Veterinerinizle görüşün çünkü birçok klinikte önleyici bakım maliyetlerini (aşılar gibi) ve dahil edilen muayenehane ziyaretini daha uygun hale getiren sağlık planları vardır.
Bu planlar, temel ve temel olmayan aşılarla kedinizin bireysel ihtiyaçlarına uyacak şekilde bile düzenlenebilir.
Kedi Aşılarının Yan Etkileri
Ne yazık ki aşılar risksiz değildir ve tıbbi faydaları risklerden kesinlikle daha ağır bassa da yan etkiler meydana gelebilir . Kedilerin %0,52’sinde veya 10.000’de 52’sinde reaksiyonların meydana geldiği tahmin edilmektedir.
Herhangi bir aşının yan etkileri, enjeksiyon yerinde ağrı gibi daha yaygın ancak hafif semptomlardan, nadiren görülen yaşamı tehdit eden şok ve ölüme kadar değişebilir.
Diğer belirtiler şunlardır:
- Kusma
- İshal
- Yüz şişmesi
- Kurdeşen
- Solunum sıkıntısı
- Enjeksiyon bölgesi tümörleri
Kedi Aşı Takvimi – Kedi Aşıları Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Evcil hayvanlar hakkında daha fazla bilgi almak için Pethway blog sayfalarını inceleyebilirsiniz. Alanında uzman yetkililer tarafından kaleme alınan yazılar hakkında sorularınız olursa Pethway üzerinden bizlerle paylaşabilirsiniz. Sizin adınıza cevapları öğrenerek sizleri bilgilendiriyor olacağız.
Sevgiler, Pethway ekibi. 💙
