{"id":3048,"date":"2025-02-11T14:00:55","date_gmt":"2025-02-11T11:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/pethway.com\/blog\/?p=3048"},"modified":"2025-07-29T16:35:29","modified_gmt":"2025-07-29T13:35:29","slug":"kopeklerde-genetik-hastaliklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pethway.com\/blog\/evcil-hayvan-arastirmalari\/kopeklerde-genetik-hastaliklar\/","title":{"rendered":"K\u00f6peklerde Yayg\u0131n 5 Genetik Hastal\u0131k"},"content":{"rendered":"\n

DNA’n\u0131n k\u00f6pek hastal\u0131klar\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayabilmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Sonu\u00e7ta, DNA bir k\u00f6pe\u011fin fiziksel \u00f6zelliklerinden ya\u015fam\u0131 boyunca \u00e7ok \u00e7e\u015fitli k\u00f6pek hastal\u0131klar\u0131 geli\u015ftirme yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kadar her \u015feyi etkiler.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6peklerde yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen genetik hastal\u0131klardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 listelemeden \u00f6nce, bu rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011funun \u00f6ncelikle safkan k\u00f6peklerle ili\u015fkili oldu\u011funu ve melez \u0131rk k\u00f6peklerin do\u011fu\u015ftan gelen k\u00f6pek hastal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li oldu\u011funu g\u00f6n\u00fcls\u00fczce kabul etmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Binlerce y\u0131l \u00f6nce \u00e7o\u011fu k\u00f6pek, dingolar veya \u00e7akallar gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn vah\u015fi k\u00f6peklerine benziyordu; uzun y\u00fczleri, uzun burunlar\u0131, uzun bacaklar\u0131 ve kahverengi t\u00fcyleri olan hafif yap\u0131l\u0131 (25 kg kadar) k\u00f6peklerdi. Son 250 y\u0131lda, safkan k\u00f6pekler pop\u00fclerlik kazand\u0131k\u00e7a, bu prototipe giderek daha az benziyorlar ve onlar\u0131 ne kadar radikal bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirirsek, olumsuz etkileri de o kadar b\u00fcy\u00fck oluyor.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6peklerde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen genetik hastal\u0131klar\u0131n neler oldu\u011funu, bunlar\u0131 nas\u0131l tespit edebilece\u011finizi ve etkilerini nas\u0131l azaltabilece\u011finizi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in okumaya devam edin.<\/p>\n\n\n\n

Genetik bir patikay\u0131 takip eden bili\u015fsel hastal\u0131klar aras\u0131nda yer alan k\u00f6pek demans\u0131na dair patofizyolojik bilgiler i\u00e7in \u201cK\u00f6pek Demans\u0131 Nedir? Belirtileri ve Nedenleri<\/mark><\/a>\u201d yaz\u0131m\u0131za g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\u0130\u00e7indekiler\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
  1. 1. Kal\u00e7a Displazisi<\/a>
  2. 2. Brakisefalik Sendrom<\/a>
  3. 3. Kondrodisplazi<\/a>
  4. 4. Dejeneratif Miyelopati<\/a>
  5. 5. Geni\u015flemi\u015f Kardiyomiyopati<\/a><\/ol>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\n\n
    \n\n\n\n

    1. Kal\u00e7a Displazisi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Kal\u00e7a displazisinin Alman \u00c7oban K\u00f6pekleri ve ilgili k\u00f6pek \u0131rklar\u0131n\u0131 etkiledi\u011fi yayg\u0131n olarak bilinse de, Saint Bernard’lar (neredeyse %50 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sahip) gibi bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck k\u00f6pek \u0131rk\u0131 y\u00fcksek risk alt\u0131ndad\u0131r. Bunun nedeni, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u00fcy\u00fck ve dev \u0131rklar\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesi ve iskeletlerinin e\u015f zamanl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesini geride b\u0131rakan kas k\u00fctlesi kazanmas\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fcmelerindeki dengesizlik, kal\u00e7a eklemindeki a\u011f\u0131rl\u0131k da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir ve kal\u00e7a eklemi etraf\u0131ndaki kemiklerin olu\u015fumunu de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n

    Ne yaz\u0131k ki, k\u00f6peklerin geli\u015fig\u00fczel yeti\u015ftirilmesi, zamanla kal\u00e7a eklemlerinde ciddi artrit geli\u015ftiren bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u0131rk k\u00f6pek i\u00e7in bunu kal\u0131c\u0131 bir rahats\u0131zl\u0131k haline getirmi\u015ftir. D\u00fc\u015f\u00fck kaliteli \u00fcreme stoklar\u0131 da bunu bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck \u0131rkta da yayg\u0131n bir bulgu haline getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

    T\u00fcm b\u00fcy\u00fck \u0131rk k\u00f6peklerde kal\u00e7a displazisi g\u00f6r\u00fclmez. \u00dcreme k\u00f6pekleri ve dam\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 Ortopedik Hayvanlar Vakf\u0131<\/a> uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan radyografik olarak de\u011ferlendiren sayg\u0131n yeti\u015ftiriciler vard\u0131r. Bu uzmanlar kal\u00e7a de\u011fi\u015fikliklerinin yoklu\u011fu veya ciddiyeti hakk\u0131nda sertifikal\u0131 raporlar sunarlar. B\u00fcy\u00fck \u0131rk bir k\u00f6pek yavrusu sat\u0131n almakla ilgileniyorsan\u0131z ve kal\u00e7a displazisi ve sonras\u0131nda olu\u015fan osteoartritin k\u00f6pe\u011finizi gelecekte sakat b\u0131rakmayaca\u011f\u0131ndan daha iyi emin olmak istiyorsan\u0131z sayg\u0131n bir yeti\u015ftirici bulun ve ebeveynlerin kemik geli\u015fim raporlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek isteyin. \u00d6ncelikli tavsiyemiz, herhangi bir k\u00f6pek sat\u0131n almaman\u0131z ve sahiplenmeniz olacakt\u0131r. \u00d6zellikle mix \u0131rk olarak adland\u0131r\u0131lan k\u0131rma cins k\u00f6peklerde bilinen veya bilinmeyen hastal\u0131klar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck olas\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"kal\u00e7a
    Kal\u00e7a Displazisi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Kal\u00e7a displazisini erken te\u015fhis edebilirseniz, kal\u00e7an\u0131n normal a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 geri kazand\u0131rabilecek ve kal\u00e7a displazisinin etkilerini hafifletebilecek kal\u00e7a ameliyatlar\u0131 vard\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, k\u00f6peklerde kal\u00e7a displazisi vakalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu bu t\u00fcr ameliyatlar i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7 te\u015fhis edilir (ve pahal\u0131d\u0131r), bu da sakat hayvanlar i\u00e7in t\u0131bbi tedavi veya kurtarma ameliyatlar\u0131n\u0131 tek se\u00e7enek haline getirir. Etkilenen hayvanlar i\u00e7in kilo y\u00f6netimi (zay\u0131f tarafta kalmak) da yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    2. Brakisefalik Sendrom<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    \u201cBrachycephalic Sendrom\u201d yuvarlak ba\u015fl\u0131 ve bas\u0131k y\u00fczl\u00fc k\u00f6peklerde, klasik olarak \u0130ngiliz Bulldog, Frans\u0131z Bulldog, Pug, Boston Terrier ve ilgili \u0131rklarda g\u00f6r\u00fclen konjenital bir solunum yolu bozuklu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n

    Y\u0131llar s\u00fcren se\u00e7ici \u00fcremeyle kafataslar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak solunum sistemlerine de \u00f6nemli anormallikler ekledik. Etkilenen hayvanlar\u0131n s\u0131\u011f deforme trakealar\u0131, yar\u0131k benzeri burun delikleri ve nefes alma yeteneklerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bozan ve s\u0131cak bir g\u00fcnde hafif bir egzersizin bile bu bireyler i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilece\u011fi di\u011fer kusurlar\u0131 vard\u0131r. Stres zamanlar\u0131nda, trakea panikle solumalar\u0131 nedeniyle \u00e7\u00f6kebilir.<\/p>\n\n\n\n

    Kronik olarak etkilenen k\u00f6peklerde genellikle karakteristik bir “korna” sesi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve bu ses kendi ba\u015f\u0131na nefes alma zorluklar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

    Baz\u0131 kusurlar i\u00e7in cerrahi se\u00e7enekler mevcuttur, ancak \u00e7\u00f6ken trakealar nadiren d\u00fczeltilebilir. Bir\u00e7ok \u0130ngiliz Bulldog’u, daha kolay nefes almalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in burun deliklerini a\u00e7arak ve dama\u011f\u0131 keserek uygun bir hava yolu sa\u011flamak i\u00e7in gen\u00e7 ya\u015fta ameliyata ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n

    Yatk\u0131n \u0131rklar\u0131n sahipleri, kusur belirtileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan erken ya\u015fta hayvanlar\u0131n\u0131 kontrol ettirmeli ve ayr\u0131ca bu hayvanlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131klara maruz kalmamas\u0131n\u0131 veya a\u015f\u0131r\u0131 egzersiz yapmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    3. Kondrodisplazi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Kondrodisplazi, Dachshund ve Bassett Hound’lar dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok uzun, al\u00e7ak cinsin k\u0131sa, b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f bacaklar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan uzun bir kelimedir. Cins “standartlar\u0131” nihayetinde bacaklar\u0131n kemiklerinde ve eklemlerinde \u00f6nemli anormalliklere ve ya\u015fam\u0131n ilerleyen d\u00f6nemlerinde ciddi artrite neden olur.<\/p>\n\n\n\n

    Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, s\u0131rt\u0131n uzunlu\u011funun orant\u0131l\u0131 olarak k\u0131salmamas\u0131, omurlar aras\u0131 disklere anormal bir stres bindirir ve bu da y\u00fcksek oranda disk hastal\u0131\u011f\u0131 olu\u015fmas\u0131na neden olur. Disk hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in iyi bir sonu\u00e7 s\u0131rt\u0131n artriti; k\u00f6t\u00fc bir sonu\u00e7 ise disk y\u0131rt\u0131lmas\u0131 ve fel\u00e7tir.<\/p>\n\n\n\n

    T\u00fcm bu sendrom, klasik “sosis k\u00f6pek” sendromunun ve disk sorunlar\u0131yla ili\u015fkili t\u00fcm kalp k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan FGF4 geninin mutasyonundan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Disk hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezdir ve hangi k\u00f6peklerin ileride s\u0131rt sorunlar\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemenin kesin bir yolu yoktur. Kilo y\u00f6netimi ve ya\u015fl\u0131 k\u00f6peklerde z\u0131plama ve anormal t\u00fcm v\u00fccut hareketlerini \u00f6nlemek her zaman ihtiyatl\u0131 olunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    4. Dejeneratif Miyelopati<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Yaz\u0131k, zavall\u0131 Alman \u00c7oban K\u00f6pe\u011fi. Sanki kal\u00e7a displazisi yetmezmi\u015f gibi, bir\u00e7ok \u00c7oban K\u00f6pe\u011finin ilerleyen ya\u015flarda “s\u0131rtlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine” neden olan bir hastal\u0131k daha var.<\/p>\n\n\n\n

    Dejeneratif miyelopati, omurilik sinirlerinin dejenerasyonu sonucu olu\u015fan a\u011fr\u0131s\u0131z bir hastal\u0131kt\u0131r ve arka bacaklarda g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe neden olur.<\/p>\n\n\n\n

    Bu hastal\u0131k, k\u00f6peklerde kan testiyle hangi k\u00f6peklerin temiz (ebeveynlerinden hi\u00e7birinden gen almam\u0131\u015f), hangilerinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 (yavrular\u0131na ge\u00e7ebilecek bir geni olan) veya hangilerinin risk alt\u0131nda (her iki ebeveyninden de gen alm\u0131\u015f) oldu\u011funu tahmin edebilen, say\u0131lar\u0131 giderek artan konjenital hastal\u0131klardan biridir.<\/p>\n\n\n\n

    5. Geni\u015flemi\u015f Kardiyomiyopati<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Doberman Pinscher, Boxer, Alman \u00c7oban K\u00f6pe\u011fi ve \u0130rlanda Setter gibi bir\u00e7ok k\u00f6pek \u0131rk\u0131nda, zamanla kalp kas\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131yla sonu\u00e7lanan bir hastal\u0131k olan kardiyomiyopati g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir.<\/p>\n\n\n\n

    Bu, tahmini testlerin mevcut oldu\u011fu bir hastal\u0131k de\u011fildir, bu nedenle bu cins k\u00f6pekler orta ya\u015fa girdiklerinde her y\u0131l taranmal\u0131d\u0131r (Dobermanlarda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 neredeyse %60’t\u0131r). Bir kez daha, \u00f6nlem almak hayat kurtar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Bunlar bir\u00e7ok yayg\u0131n genetik k\u00f6pek hastal\u0131\u011f\u0131ndan sadece birka\u00e7\u0131\u2014liste sonsuzdur ve cins say\u0131s\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r. Safkan bir k\u00f6pek istiyorsan\u0131z, ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131 yap\u0131n. \u0130lgi duydu\u011funuz cinsin hastal\u0131klar\u0131n\u0131,  sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve tedavilerini ara\u015ft\u0131r\u0131n ve sayg\u0131n bir yeti\u015ftirici aray\u0131n. Ya da t\u00fcm bunlar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131n ve yeni k\u00f6pek arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131 size en yak\u0131nda bar\u0131naktan kurtar\u0131n. Sat\u0131n alma, sahiplen!<\/mark><\/a><\/p>\n\n\n\n

    Ve l\u00fctfen bar\u0131naktaki o tatl\u0131 melez k\u00f6pe\u011fi her zaman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; onlar da safkanlar kadar sevgi g\u00f6sterebilir ve bu t\u00fcr sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 geli\u015ftirme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck olabilir.<\/p>\n\n\n\n

    Sevgiler, Pethway ekibi. \ud83d\udc99<\/p>\n\n\n\n